ABD DIŞİŞLERİ BAKANI MARC RUBİO KATHİMERİNİ GAZETESİNE KONUŞTU

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Yunanistan ziyareti sırasında Kathimerini gazetesiyle yaptığı özel röportajda Türkiye-Yunanistan ilişkileri, Kıbrıs’ın Avrupa elektrik şebekesine bağlanmasını amaçlayan Great Sea Interconnector (GSI) projesi ve Doğu Akdeniz’deki güvenlik dengelerine ilişkin açıklamalarda bulundu.

Bugün yayımlanan röportajda Rubio, ABD’nin bölgedeki enerji projelerini stratejik öncelik olarak gördüğünü belirterek Kıbrıs ile Yunanistan arasındaki denizaltı elektrik bağlantısının hayata geçirilmesi için diplomatik çaba göstereceklerini söyledi.

ubio, Türkiye ile Yunanistan arasında askerî çatışma yaşanması ihtimalini ise kabul edilemez olarak değerlendirdi.

“BÖYLE BİR ÇATIŞMAYA İZİN VEREMEYİZ”
Kathimerini’nin, Ege veya Kıbrıs’ta Türkiye ile Yunanistan arasındaki ilişkilerin kötüleşmesi halinde ABD’nin müdahale edip etmeyeceği sorusunu yanıtlayan Rubio, iki NATO müttefiki arasında çatışma yaşanmasını düşünülemez bulduğunu söyledi.

Rubio, böyle bir gelişmenin Türkiye, Yunanistan ve ABD dahil hiçbir tarafın çıkarına olmayacağını vurguladı.

ABD Dışişleri Bakanı, iki ülke arasında askerî çatışma yaşanmasının önlenmesi gerektiğini belirterek Washington’ın böyle bir duruma izin veremeyeceğini ifade etti.

Ancak Rubio’nun açıklaması, ABD’nin belirli bir askerî müdahalede bulunacağına ilişkin somut bir taahhüt içermedi. Dışişleri Bakanı, çatışmanın önlenmesine yönelik siyasi kararlılığı vurguladı.

KIBRIS ELEKTRİK PROJESİ İÇİN SESSİZ DİPLOMASİ
Röportajın önemli başlıklarından biri, Kıbrıs Cumhuriyeti ile Yunanistan arasında denizaltı kablosuyla elektrik bağlantısı kurulmasını öngören Great Sea Interconnector projesi oldu.

Rubio, ABD’nin enerji kaynaklarını ve tedarik güzergâhlarını çeşitlendirmeyi temel önceliklerinden biri olarak gördüğünü söyledi.

Rusya-Ukrayna savaşı, Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmeler ve Kızıldeniz’deki güvenlik sorunlarının enerji arzının farklı kaynaklara dayandırılması gerektiğini gösterdiğini belirtti.

Kıbrıs-Yunanistan elektrik bağlantısının bu yaklaşımın parçası olduğunu ifade eden Rubio, projenin önündeki siyasi ve diplomatik engellerin farkında olduklarını söyledi.

Washington’ın ilgili taraflarla temas kurarak projenin ABD açısından önemini anlatacağını belirten Rubio, çözüm için kamuoyu önündeki açıklamalardan çok doğrudan diplomatik görüşmeleri tercih ettiklerini vurguladı.

“TÜRKİYE İLE SÜREKLİ TEMAS HALİNDEYİZ”
ABD Başkanı Donald Trump’ın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile kişisel ilişkisi hatırlatılarak Washington’ın arabuluculuk yapıp yapmayacağı sorulan Rubio, hassas diplomatik meseleleri kamuoyu önünde tartışmaktan kaçındığını söyledi.

ABD’nin Türkiye ile sürekli temas halinde olduğunu belirten Rubio, Ankara’nın NATO üyesi olduğunu ve geçmişte Rusya ile Ukrayna arasındaki görüşmelere ev sahipliği yapmak dahil çeşitli diplomatik süreçlerde rol üstlendiğini hatırlattı.

Rubio, ABD’nin Türkiye ile ilişkilerine yaptığı yatırımın Kıbrıs elektrik bağlantısı gibi anlaşmazlıkların çözümüne katkı sağlayabileceğini ifade etti.

Bu sözler, Washington’ın Türkiye’yi dışlayan bir yaklaşım yerine Ankara ile doğrudan temas kurarak projenin ilerlemesini sağlamaya çalışacağını gösteriyor.

Ancak Rubio, Türkiye’nin projeye ilişkin itirazlarının nasıl aşılacağına veya ABD’nin hangi somut diplomatik girişimleri başlatacağına ilişkin ayrıntı vermedi.

TÜRKİYE’NİN F-35 TALEBİ: S-400 ENGELİ SÜRÜYOR
Röportajda Türkiye’nin F-35 savaş uçağı programına yeniden dahil olma talebi de gündeme geldi.

Rubio, Başkan Trump’ın Türkiye’nin daha önce ödeme yaptığı uçakları teslim almasını istediğini doğruladı.

Ancak ABD Kongresi tarafından kabul edilen yasal düzenlemelerin buna engel olduğunu söyledi.

Rusya’dan satın alınan S-400 hava savunma sistemleriyle ilgili sorun çözülmeden Türkiye’ye F-35 teslimatının hukuken mümkün olmadığını belirtti.

Rubio, Türkiye’nin bu koşulları bildiğini ve çözüm yolları aradığını düşündüğünü ifade etti.

Sorunun çözümü için farklı seçenekler bulunabileceğini ancak mevcut durumda gerekli şartların karşılanmadığını söyledi.

Böylece Trump yönetiminin Türkiye’ye F-35 satışı konusunda siyasi irade gösterebileceği, fakat yasal engellerin henüz kaldırılmadığı bir kez daha ortaya konuldu.

YUNANİSTAN’IN F-35 SİLAH TALEBİ MASADA
Rubio’ya, Yunanistan’ın F-35 uçaklarında kullanılmak üzere İsrail’e sağlananlara benzer gelişmiş silah sistemleri talep etmesi de soruldu.

ABD Dışişleri Bakanı, talebin ilgili Amerikan kurumları tarafından ciddi biçimde incelendiğini açıkladı.

Yunanistan’ın ABD açısından önemli bir savunma müttefiki olduğunu belirten Rubio, iki ülkenin askerî sistemleri arasındaki uyuma dikkat çekti.

Nihai kararın Başkan Trump tarafından verileceğini, ancak ABD savunma makamlarının değerlendirmelerinin de dikkate alınacağını söyledi.

Rubio, talebe henüz resmî bir yanıt verilmediğini belirtti.

YUNANİSTAN-İSRAİL SAVUNMA İŞBİRLİĞİNE DESTEK
ABD Dışişleri Bakanı, Yunanistan’ın İsrail ile geliştirdiği savunma ilişkilerini olumlu değerlendirdiklerini söyledi.

Ancak İsrail ile yakın ilişkilerin, Orta Doğu’daki diğer ülkelerle ilişkileri dengeli biçimde sürdürme gerekliliğini ortadan kaldırmadığını vurguladı.

ABD’nin de İsrail ile güçlü ilişkilerini korurken Suriye ve Lübnan gibi bölge ülkeleriyle temaslarını sürdürdüğünü belirten Rubio, Yunanistan’ın benzer bir denge kurmaya çalıştığını ifade etti.