BATI TRAKYA TÜRK HEYETİ AGİT İNSANİ BOYUT KONFERANSINDA

Batı Trakya Türkleri, 5-15 Ekim 2026 tarihlerinde Polonya’nın başkenti Varşova’da düzenlenen Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) İnsani Boyut Konferansı’nda temsil edildi.

AGİT İsviçre Dönem Başkanlığı tarafından AGİT Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Ofisi’nin (ODIHR) desteğiyle düzenlenen konferansa 7-9 Ekim 2026 tarihlerinde Batı Trakya Türk Azınlığı Danışma Kurulu (BTTADK) Başkanı ve İskeçe Müftüsü Mustafa Trampa’nın başkanlığında ABTTF’den K. Engin Soyyılmaz, Batı Trakya Azınlığı Yüksek Tahsilliler Derneği’nden (BTAYTD) İnsan Hakları Uzmanı Dr. Pervin Hayrullah, Dostluk Eşitlik Barış (DEB) Partisi’nden EFA Genel Başkan Yardımcısı Kerem Abdurahimoğlu ve İskeçe Camileri Din Görevlileri Derneği’nden Emine Hüseyin Palazlı’dan oluşan Batı Trakya Türk heyeti iştirak etti.

AGİT’in insani boyutla ilgili tüm taahhütlerini kapsayan konferansa AGİT’in 57 katılımcı Devleti, AGİT kurumları, uluslararası kuruluşlar ve sivil toplum temsilcilerinin katıldı.

Konferansın barışçıl toplanma ve örgütlenme özgürlüğü de dahil olmak üzere temel özgürlükler temalı 3. ana oturumunda söz alan ABTTF, Yunan devletinin Batı Trakya Türk Azınlığı’nın etnik Türk kimliğini inkar politikasının bir sonucu olarak isminde “Türk” kelimesi geçen ve Yunanistan’da uzun yıllar herhangi bir engelle karşılaşmadan resmi olarak faaliyet gösteren Azınlık derneklerinin feshedildiğini veya yenilerinin kurulmasuna izin verilmediğini kaydetti.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) Bekir Usta ve Diğerleri Dava Grubu’ndaki Türk dernekleri ile ilgili aylehindeki üç kararı Yunanistan’ın 18 yılı aşkın süredir uygulamadığına dikkat çeken ABTTF, ismindeki “Türk” kelimesi nedeniyle 2010 yılında tescil edilmeyen İskeçe İli Türk Kadınları Kültür Derneği’nin AİHM’de Yunanistan’a karşı açtığı davayı kazandığını ve AİHM’nin, “Sağır ve Diğerleri” isimli davada 24 Haziran 2025 tarihinde oy birliğiyle aldığı kararında Yunanistan’ın bir kez daha Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) barışçıl toplanma ve örgütlenme özgürlüğüne ilişkin 11. maddesini ihlal ettiğine hükmettiğini dile getirdi.

ABTTF, Avrupa Konseyi Uluslararası Sivil Toplum Kuruluşları Konferansı’nın (CINGOs) Nisan 2026’da kabul edilen Yunanistan raporu ve Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi (AKPM) Genel Kurulu’nda 26 Eylül 2026’da kabul edilen Yunanistan izleme raporu ve rapora dair kararda da örgütlenme özgürlüğü bağlamında Bekir Usta ve Diğerleri Dava Grubu’ndaki AİHM kararlarının Yunanistan tarafından uygulanmasının tavsiye edildiğini vurguladı.

ABTTF, Yunanistan’a Bekir Usta ve Diğerleri Dava Grubu ile Sağır ve Diğerleri Davası’ndaki AİHM kararlarını tam ve etkili biçimde ivedilikle uygulamaya ve ülkede hukukun üstünlüğünü korumaya çağırdı.

Aynı oturumda söz alan DEB Partisi, Batı Trakya Türk Azınlığı’nın örgütlenme özgürlüğü alanında yaşadığı kısıtlamaları dile getirdi. İsimlerindeki “Türk” ifadesi yüzünden kapatılmış ve AİHM kararlarına rağmen resmiyeti iade edilmemiş Türk Azınlık derneklerinin AGİT İnsani Boyut Konferansı gibi diyalog platformlarında yer alamadığını ifade etti.

Aynı oturumda İskeçe Camileri Din Görevlileri Derneği söz aldı. Gerçekleştirilen konuşmada Batı Trakya Türk Azınlığının dini liderlerinin Yunanistan tarafından tanınmadığını, azınlığın iradesi hilafına müftü tayinleri yapıldığını ve son olarak kabul edilen müftülük yasası ile bu dayatmanın kurumsallaştırıldığı dile getirildi.

BTAYTD, aynı oturumda yaptğı konuşmasında, temel hakların, AGİT’in insani boyut taahhütlerinin temel taşı olduğunun altını çizerek, bu çerçecede Yunanistan’ın Batı Trakya Türklerinin kendini tanımlama hakkına, örgütlenme özgürlüğüne, din ve inanç özgürlüğüne saygı göstermesi çağrısında bulundu.

Konferansın dini özgürlükler ve ayrımcılık yapmama temalı 4. ana oturumunda söz alan DEB Partisi, Batı Trakya Türk Azınlığı’nın dini özgürlükler, eğitim ve ekonomik gelişme ve istihdam alanında maruz kaldığı haksızlıkları dile getirdi. Yunanistan’ın azınlık öğrencilerinin Yunan üniversitelerine girişte uyguladığı kontenjan ve bölgeye tahsis edilen Avrupa Birliği (AB) fonlarına rağmen Batı Trakya’nın Yunanistan’ın en fakir bölgelerinden olmaya devam ettiğini kaydetti..

Konferansın hukukun üstünlüğü temalı 5. ana oturumunda DEB Partisi söz alarak Yunanistan’da hukukun üstünlüğünün sistematik ihlalinin çok geniş kapsamda ve uzun süreli bir sorun olduğunu ancak bu durumun Batı Trakya Türk Azınlığı için geçmişten bu yana değişmeyen bir gerçek olduğunu vurguladı. DEB Partisi, Türk Azınlığın örgütlenme özgürlüğü ve eğitim alanında hukukun üstünlüğü ile bağdaşmayan müdahaleler ile karşılaştığını dile getirdi.